「LAOI-1」积水

GitHub跳转原题关系图返回列表

先算原始积水,再把每个位置改低后真正受影响的左右连续区间拆开重算,从而在线性时间求最优修改。

OJ: luogu

题目 ID: P9485

难度:提高+/省选-

标签:思维单调栈前缀和推导

日期: 2026-06-20 14:00

题意

给一个长度为 n 的正整数序列,表示地形高度。

下雨后每个位置的积水量按经典接雨水模型计算:

  • 等于 min(左侧最高, 右侧最高) - 当前高度
  • 如果这个值小于等于 0,则该位置不积水

现在允许把 恰好一个位置 的高度修改成任意正整数,问修改后最少还能积多少水。

思路

先看一个最直接的小数据暴力:

cpp
#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

const int MAXN = 205;

int T;
int n;
long long a[MAXN];
long long b[MAXN];
long long left_max_arr[MAXN];
long long right_max_arr[MAXN];

// brute.cpp:小数据暴力解。
// 做法是枚举被修改的位置,再枚举修改后的高度,直接重新计算总积水量。

long long calc_water(long long arr[]) {
    left_max_arr[0] = 0;
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        left_max_arr[i] = max(left_max_arr[i - 1], arr[i]);
    }

    right_max_arr[n + 1] = 0;
    for (int i = n; i >= 1; i--) {
        right_max_arr[i] = max(right_max_arr[i + 1], arr[i]);
    }

    long long sum = 0;
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        long long level = min(left_max_arr[i], right_max_arr[i]);
        if (level > arr[i]) {
            sum += level - arr[i];
        }
    }
    return sum;
}

int main() {
    ios::sync_with_stdio(false);
    cin.tie(nullptr);

    cin >> T;
    while (T--) {
        cin >> n;
        long long mx = 0;
        for (int i = 1; i <= n; i++) {
            cin >> a[i];
            mx = max(mx, a[i]);
        }

        // 小数据对拍时,枚举到 max(a)+1 已经足够。
        // 因为把某个位置改得更高,不会比改成这个范围内更优。
        long long answer = (long long)4e18;
        for (int pos = 1; pos <= n; pos++) {
            for (int new_height = 1; new_height <= mx + 1; new_height++) {
                for (int i = 1; i <= n; i++) {
                    b[i] = a[i];
                }
                b[pos] = new_height;
                answer = min(answer, calc_water(b));
            }
        }

        cout << answer << '\n';
    }

    return 0;
}

暴力的问题在于:

  1. 要枚举修改位置
  2. 还要枚举新高度
  3. 每次修改后还要重新算整条序列的积水

肯定不能用于正式数据。

这题的关键有两个。

第一,固定修改位置 i 后,最优新高度其实不用枚举。

设:

  • Li 左边所有位置的最高值
  • Ri 右边所有位置的最高值

那么最优新高度一定可以直接取成:

text
max(1, min(L, R))

因为高于这个值没有额外收益,低于这个值本质上只是更彻底地失去挡板作用。

第二,位置 i 变矮以后,不会影响整张图,只会影响真正把它当挡板的那些位置。

对右边来说,只有当 a[i] 是“从左往右扫描时出现的新高点”时,它才可能成为右边一些位置的左挡板。

而它负责的右侧区间,恰好是:

  • i+1 开始
  • 到右边第一个高度 >= a[i] 的位置之前结束

因为一旦遇到不低于 a[i] 的柱子,后面的左挡板就不再依赖 i

左边完全对称。

所以整题做法是:

  1. 预处理前后缀最高值
  2. 算出原始每个位置的积水与总积水
  3. 用单调栈求每个位置左右最近的 >=
  4. 线性扫描所有“关键挡板”,分别计算它改低后对右边、左边造成的变化
  5. 枚举修改位置,按贡献合并答案

代码

cpp
#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

const int MAXN = 1000005;

int T;
int n;
long long a[MAXN];

// left_max[i] 表示下标 i 左侧(不含 i)的最高高度
long long left_max_arr[MAXN];
// right_max[i] 表示下标 i 右侧(不含 i)的最高高度
long long right_max_arr[MAXN];

// pre[i] 表示 1..i 的前缀最高值
long long pre_max[MAXN];
// suf[i] 表示 i..n 的后缀最高值
long long suf_max[MAXN];

// water[i] 表示原序列在位置 i 产生的积水量
long long water_arr[MAXN];
// pre_water[i] 表示 water 的前缀和
long long pre_water[MAXN];

// nxt_ge[i] 表示 i 右边第一个高度 >= a[i] 的位置,不存在则为 n+1
int nxt_ge[MAXN];
// pre_ge[i] 表示 i 左边第一个高度 >= a[i] 的位置,不存在则为 0
int pre_ge_pos[MAXN];

// 如果把 i 变矮,会影响它右边一段位置的积水:
// old_right[i] 是这一段在原序列中的积水总量
// new_right[i] 是删掉 i 这块挡板后,这一段新的积水总量
long long old_right[MAXN];
long long new_right[MAXN];

// 同理,影响左边一段位置时使用下面两个数组
long long old_left[MAXN];
long long new_left[MAXN];

int stk[MAXN];

void build_prefix_suffix() {
    pre_max[0] = 0;
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        pre_max[i] = max(pre_max[i - 1], a[i]);
    }

    suf_max[n + 1] = 0;
    for (int i = n; i >= 1; i--) {
        suf_max[i] = max(suf_max[i + 1], a[i]);
    }

    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        left_max_arr[i] = pre_max[i - 1];
        right_max_arr[i] = suf_max[i + 1];
    }
}

long long build_original_water() {
    long long total = 0;
    pre_water[0] = 0;
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        long long level = min(pre_max[i], suf_max[i]);
        if (level > a[i]) {
            water_arr[i] = level - a[i];
        }
        else {
            water_arr[i] = 0;
        }
        total += water_arr[i];
        pre_water[i] = pre_water[i - 1] + water_arr[i];
    }
    return total;
}

void build_nearest_ge() {
    int top = 0;
    for (int i = n; i >= 1; i--) {
        while (top > 0 && a[stk[top]] < a[i]) {
            top--;
        }
        if (top == 0) {
            nxt_ge[i] = n + 1;
        }
        else {
            nxt_ge[i] = stk[top];
        }
        stk[++top] = i;
    }

    top = 0;
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        while (top > 0 && a[stk[top]] < a[i]) {
            top--;
        }
        if (top == 0) {
            pre_ge_pos[i] = 0;
        }
        else {
            pre_ge_pos[i] = stk[top];
        }
        stk[++top] = i;
    }
}

void build_right_change() {
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        old_right[i] = 0;
        new_right[i] = 0;
    }

    int i = 1;
    while (i <= n) {
        // 只有“从左向右看见的新高点”才可能作为右侧许多位置的左挡板
        if (a[i] > pre_max[i - 1]) {
            int r = nxt_ge[i];
            int L = i + 1;
            int R;
            if (r <= n) {
                R = r - 1;
            }
            else {
                R = n;
            }

            if (L <= R) {
                old_right[i] = pre_water[R] - pre_water[L - 1];

                // 把 i 改低到不超过外部挡板后,
                // 这段区间的左侧最高值会退回到 pre_max[i - 1],
                // 然后从左往右重新维护前缀最高值即可。
                long long cur_left_max = pre_max[i - 1];
                long long sum = 0;
                for (int j = L; j <= R; j++) {
                    cur_left_max = max(cur_left_max, a[j]);
                    long long level = min(cur_left_max, suf_max[j]);
                    if (level > a[j]) {
                        sum += level - a[j];
                    }
                }
                new_right[i] = sum;
            }

            i = R + 1;
        }
        else {
            i++;
        }
    }
}

void build_left_change() {
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        old_left[i] = 0;
        new_left[i] = 0;
    }

    int i = n;
    while (i >= 1) {
        // 对称地处理“从右向左看见的新高点”
        if (a[i] > suf_max[i + 1]) {
            int l = pre_ge_pos[i];
            int L;
            if (l >= 1) {
                L = l + 1;
            }
            else {
                L = 1;
            }
            int R = i - 1;

            if (L <= R) {
                old_left[i] = pre_water[R] - pre_water[L - 1];

                long long cur_right_max = suf_max[i + 1];
                long long sum = 0;
                for (int j = R; j >= L; j--) {
                    cur_right_max = max(cur_right_max, a[j]);
                    long long level = min(pre_max[j], cur_right_max);
                    if (level > a[j]) {
                        sum += level - a[j];
                    }
                }
                new_left[i] = sum;
            }

            i = L - 1;
        }
        else {
            i--;
        }
    }
}

long long solve_one_case() {
    build_prefix_suffix();
    long long total_water = build_original_water();
    build_nearest_ge();
    build_right_change();
    build_left_change();

    long long answer = (long long)4e18;

    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        // 位置 i 自己的最优新高度一定取:
        // max(1, min(左侧外部最高, 右侧外部最高))
        // 这样既不会比需要的更高,也不会违反“正整数”限制。
        long long new_height = min(left_max_arr[i], right_max_arr[i]);
        if (new_height < 1) {
            new_height = 1;
        }

        long long self_water = 0;
        long long self_level = min(max(left_max_arr[i], new_height), max(right_max_arr[i], new_height));
        if (self_level > new_height) {
            self_water = self_level - new_height;
        }

        long long cand = total_water;
        cand -= water_arr[i];
        cand -= old_right[i];
        cand -= old_left[i];
        cand += self_water;
        cand += new_right[i];
        cand += new_left[i];

        answer = min(answer, cand);
    }

    return answer;
}

int main() {
    ios::sync_with_stdio(false);
    cin.tie(nullptr);

    cin >> T;
    while (T--) {
        cin >> n;
        for (int i = 1; i <= n; i++) {
            cin >> a[i];
        }
        cout << solve_one_case() << '\n';
    }

    return 0;
}

复杂度

  • 时间复杂度:O(n)O(n)
  • 空间复杂度:O(n)O(n)

总结

这题表面上是“修改一个点后重新算接雨水”,但真正要抓住的是:

  1. 固定位置时,最优新高度可以直接确定
  2. 改低一个挡板,只会影响它左右各一段连续区间

只要把“全局重算”改成“局部重算”,整题就能在线性时间完成。