【模板】线段树 1

GitHub跳转原题关系图返回列表

用带懒标记的线段树维护区间和,支持区间加和区间查询。

OJ: luogu

题目 ID: P3372

难度:普及/提高-

标签:线段树懒标记区间加区间求和python

日期: 2026-07-16 23:59

题意

维护数列,支持区间加法和区间求和。

思路

节点保存覆盖区间的和。整段加 value 时,区间和增加 length * value,并把 value 记在懒标记中;只有在需要访问孩子时才下传。区间查询和修改都只访问对数个节点。

Python 知识

  • sys.stdin.buffer.readline 减少大量操作的输入开销。
  • 用几个同长度列表保存线段树字段,比为每个节点创建对象更省内存。
  • if query_left <= middleif middle < query_right 只递归到真正相交的子树。

代码

python
import sys


sys.setrecursionlimit(1_000_000)
input = sys.stdin.buffer.readline
n, operations = map(int, input().split())
values = list(map(int, input().split()))
tree = [0] * (4 * n)
lazy = [0] * (4 * n)


def build(node, left, right):
    if left == right:
        tree[node] = values[left - 1]
        return
    middle = (left + right) // 2
    build(node * 2, left, middle)
    build(node * 2 + 1, middle + 1, right)
    tree[node] = tree[node * 2] + tree[node * 2 + 1]


def apply(node, length, value):
    tree[node] += length * value
    lazy[node] += value


def push(node, left, right):
    if lazy[node] and left != right:
        middle = (left + right) // 2
        apply(node * 2, middle - left + 1, lazy[node])
        apply(node * 2 + 1, right - middle, lazy[node])
        lazy[node] = 0


def update(node, left, right, query_left, query_right, value):
    if query_left <= left and right <= query_right:
        apply(node, right - left + 1, value)
        return
    push(node, left, right)
    middle = (left + right) // 2
    if query_left <= middle:
        update(node * 2, left, middle, query_left, query_right, value)
    if middle < query_right:
        update(node * 2 + 1, middle + 1, right, query_left, query_right, value)
    tree[node] = tree[node * 2] + tree[node * 2 + 1]


def query(node, left, right, query_left, query_right):
    if query_left <= left and right <= query_right:
        return tree[node]
    push(node, left, right)
    middle = (left + right) // 2
    answer = 0
    if query_left <= middle:
        answer += query(node * 2, left, middle, query_left, query_right)
    if middle < query_right:
        answer += query(node * 2 + 1, middle + 1, right, query_left, query_right)
    return answer


build(1, 1, n)
answers = []
for _ in range(operations):
    operation = list(map(int, input().split()))
    if operation[0] == 1:
        update(1, 1, n, operation[1], operation[2], operation[3])
    else:
        answers.append(str(query(1, 1, n, operation[1], operation[2])))
print("\n".join(answers))

原有 C++ 模板仍保留:

cpp
#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

const int MAXN = 100005;

int n, m;
long long a[MAXN];
long long tree_sum[MAXN * 4]; // tree_sum[p] 表示当前线段树节点覆盖区间的和。
long long lazy_add[MAXN * 4]; // lazy_add[p] 表示还没有下传给孩子的区间加标记。

void build(int p, int l, int r) {
    if (l == r) {
        tree_sum[p] = a[l];
        return;
    }
    int mid = (l + r) / 2;
    build(p * 2, l, mid);
    build(p * 2 + 1, mid + 1, r);
    tree_sum[p] = tree_sum[p * 2] + tree_sum[p * 2 + 1];
}

void apply_add(int p, int l, int r, long long value) {
    tree_sum[p] += value * (r - l + 1);
    lazy_add[p] += value;
}

void push_down(int p, int l, int r) {
    if (lazy_add[p] == 0 || l == r) {
        return;
    }
    int mid = (l + r) / 2;
    apply_add(p * 2, l, mid, lazy_add[p]);
    apply_add(p * 2 + 1, mid + 1, r, lazy_add[p]);
    lazy_add[p] = 0;
}

void range_add(int p, int l, int r, int ql, int qr, long long value) {
    if (ql <= l && r <= qr) {
        apply_add(p, l, r, value);
        return;
    }
    push_down(p, l, r);
    int mid = (l + r) / 2;
    if (ql <= mid) {
        range_add(p * 2, l, mid, ql, qr, value);
    }
    if (qr > mid) {
        range_add(p * 2 + 1, mid + 1, r, ql, qr, value);
    }
    tree_sum[p] = tree_sum[p * 2] + tree_sum[p * 2 + 1];
}

long long query_sum(int p, int l, int r, int ql, int qr) {
    if (ql <= l && r <= qr) {
        return tree_sum[p];
    }
    push_down(p, l, r);
    int mid = (l + r) / 2;
    long long answer = 0;
    if (ql <= mid) {
        answer += query_sum(p * 2, l, mid, ql, qr);
    }
    if (qr > mid) {
        answer += query_sum(p * 2 + 1, mid + 1, r, ql, qr);
    }
    return answer;
}

int main() {
    ios::sync_with_stdio(false);
    cin.tie(nullptr);

    cin >> n >> m;
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        cin >> a[i];
    }
    build(1, 1, n);

    for (int i = 1; i <= m; i++) {
        int op, x, y;
        cin >> op >> x >> y;
        if (op == 1) {
            long long k;
            cin >> k;
            range_add(1, 1, n, x, y, k);
        } else {
            cout << query_sum(1, 1, n, x, y) << '\n';
        }
    }

    return 0;
}

复杂度

建树 O(n),每次操作 O(log n),空间 O(n)

总结

懒标记就是“先在大区间记账,访问子区间时再摊开”。